Hướng đi mới trên đất khó

Cuối tháng 5, khi những tia nắng sớm vừa len qua các triền núi, ruộng dưa hấu của gia đình chị Đặng Thị Mừng, thôn Lũng Lầu đã rộn ràng tiếng nói cười thu hoạch. Những quả dưa hấu căng tròn nằm trên ruộng đất trước đây chỉ trồng được một vụ ngô kém hiệu quả khiến ai đi qua cũng bất ngờ.

Cán bộ xã Minh Ngọc khảo sát mô hình trồng dưa hấu trên địa bàn.

Vừa nhanh tay thu hái dưa để kịp giao cho khách, chị Mừng vui vẻ chia sẻ: “Trước đây gia đình chỉ trồng ngô, thu nhập không đáng là bao. Năm nay được xã vận động chuyển đổi sang trồng dưa hấu, lại được hướng dẫn kỹ thuật nên gia đình mạnh dạn làm thử. Không ngờ dưa hợp đất, quả đẹp, bán cũng được giá nên ai cũng phấn khởi. Vụ này gia đình tôi dự kiến thu về gần 20 triệu đồng. Vụ tới, tôi sẽ tiếp tục mở rộng thêm diện tích để tăng thu nhập”.

Gia đình ông Lò A Thào, thôn Lùng Hảo là một trong những hộ tiên phong chuyển đổi diện tích đất đồi sang trồng cây hồi. Từ vài trăm cây ban đầu, đến nay gia đình ông đã mở rộng diện tích lên hơn 3.000 m2.

Theo ông Thào, cây hồi phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng địa phương, ít sâu bệnh, chi phí chăm sóc không lớn. Sau khoảng 2 năm, cây có thể khai thác cành để chưng cất tinh dầu. “Hiện nay đầu ra tinh dầu hồi khá thuận lợi, giá bán ổn định khoảng 350 nghìn đồng/lít. Năm vừa qua, gia đình tôi thu được gần 40 triệu đồng từ bán tinh dầu hồi”, ông Thào cho biết.

Thời gian qua, xã Minh Ngọc đã tập trung tuyên truyền, vận động Nhân dân đưa các loại cây có giá trị kinh tế vào sản xuất. Bên cạnh cây dưa hấu, cây hồi, địa phương còn triển khai các mô hình trồng gừng, khoai sâm, nghệ vàng, phát triển cây dược liệu dưới tán rừng. Đến nay, toàn xã có có hơn 60 ha cây dược liệu; 37 ha cây lạc; trên 86 ha cây rau, đậu các loại. Riêng trong 5 tháng đầu năm 2026, toàn xã đã chuyển đổi đất kém hiệu quả sang trồng mới được 1,5 ha dưa hấu, 0,55 ha cây khoai sâm và 3 ha cây gừng.

Cùng với chuyển đổi cơ cấu cây trồng, xã Minh Ngọc cũng đang từng bước thúc đẩy phát triển kinh tế hợp tác xã (HTX) nhằm nâng cao giá trị nông sản, tạo việc làm và hình thành các chuỗi liên kết sản xuất bền vững.

Hiện nay, trên địa bàn xã có 6 HTX hoạt động trong các lĩnh vực nông nghiệp, chế biến nông sản, xây dựng, vận tải… Trong đó, một số HTX từng bước phát huy hiệu quả trong liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm và tạo sinh kế cho người dân địa phương.

Tiêu biểu là HTX Dịch vụ nông, lâm nghiệp tổng hợp Ngọc Sơn với ngành nghề chính là sản xuất, chế biến tinh bột nghệ. Những năm gần đây, HTX đã chú trọng đầu tư máy móc, nâng cao chất lượng sản phẩm, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ. Đến nay, HTX có 9 sản phẩm OCOP 3 sao như tinh bột nghệ vàng, tinh bột nghệ đen, viên nghệ vàng… Mỗi năm, HTX sản xuất khoảng 400 tấn nghệ tươi, doanh thu đạt trên 2 tỷ đồng. Đặc biệt, HTX còn liên kết thu mua toàn bộ sản lượng nghệ của người dân trong xã với hơn 100 tấn mỗi năm, góp phần giúp nhiều hộ yên tâm mở rộng diện tích sản xuất.

Đồng chí Nguyễn Thị Bình, Bí thư Đảng ủy xã Minh Ngọc cho biết: “Để thúc đẩy kinh tế HTX phát triển, thời gian qua xã đẩy mạnh tuyên truyền các chủ trương, chính sách về phát triển kinh tế tập thể; hỗ trợ người dân thành lập HTX; hướng dẫn xây dựng phương án sản xuất, tiếp cận nguồn vốn và mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm. Hiện nay, xã đang định hướng phát triển các HTX gắn với vùng sản xuất tập trung, qua đó thúc đẩy chuyển đổi cơ cấu cây trồng, nâng cao giá trị nông sản và tăng thu nhập cho người dân”.

Dù vẫn còn nhiều khó khăn, song với sự chủ động của địa phương cùng tinh thần mạnh dạn đổi mới trong tư duy sản xuất của người dân, vùng đất khó hôm nay đang từng bước chuyển mình, tạo nền tảng cho mục tiêu giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế nông thôn trong những năm tới.

Bài, ảnh: TRẦN KẾ