Từ ánh sáng Hồ Chí Minh đến khát vọng phát triển quê hương cách mạng

Nhắc đến Chủ tịch Hồ Chí Minh, người dân Tuyên Quang có một niềm tự hào rất riêng. Mảnh đất này không chỉ là một địa danh lịch sử, mà là nơi lưu giữ những năm tháng thiêng liêng của cách mạng Việt Nam. Tân Trào, lán Nà Nưa, đình Tân Trào, cây đa Tân Trào, suối Lê-nin, núi Hồng… không chỉ là di tích, mà là ký ức sống động về một thời cả dân tộc đứng lên giành độc lập, về những quyết sách lịch sử đã mở đường cho Cách mạng Tháng Tám thành công, về hình ảnh Bác Hồ giản dị mà vĩ đại giữa lòng Nhân dân.

Ở Tuyên Quang, nghĩ về Bác không phải là nghĩ về điều gì xa xôi. Bác hiện diện trong từng câu chuyện của người già kể lại cho con cháu, trong từng địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống, trong nếp sống nghĩa tình của đồng bào các dân tộc, trong niềm tự hào của một vùng đất đã từng che chở, nuôi dưỡng cách mạng. Chính vì thế, kỷ niệm Ngày sinh của Bác ở Tuyên Quang luôn mang một chiều sâu cảm xúc đặc biệt: Tự hào nhưng không tự mãn, biết ơn nhưng không dừng lại ở hoài niệm, tưởng nhớ nhưng phải biến thành trách nhiệm hôm nay.

Tư tưởng Hồ Chí Minh trước hết là tư tưởng vì dân. Bác ra đi tìm đường cứu nước vì dân tộc bị áp bức, vì đồng bào lầm than, vì khát vọng để mỗi người dân Việt Nam được sống trong độc lập, tự do, ấm no, hạnh phúc. Bởi vậy, học Bác hôm nay, mỗi cấp ủy, chính quyền, mỗi cán bộ, đảng viên phải bắt đầu từ câu hỏi rất giản dị: việc mình làm đã thật sự vì dân chưa, đã giúp dân bớt khó khăn hơn chưa, đã làm cho người dân tin tưởng hơn chưa, đã góp phần để quê hương phát triển tốt hơn chưa?

Với Tuyên Quang, vùng đất có bề dày lịch sử cách mạng và bản sắc văn hóa phong phú của các dân tộc, ánh sáng Hồ Chí Minh chính là điểm tựa tinh thần để khơi dậy khát vọng phát triển. Càng tự hào về quá khứ, càng phải nỗ lực trong hiện tại. Càng trân trọng di sản cách mạng, càng phải biết biến di sản ấy thành động lực giáo dục, phát triển du lịch, xây dựng con người, củng cố niềm tin và bồi đắp bản lĩnh cho thế hệ trẻ.

Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, văn hóa không đứng ngoài đời sống, càng không phải là lĩnh vực phụ. Văn hóa phải soi đường cho quốc dân đi. Điều đó có nghĩa là mọi sự phát triển nếu muốn bền vững đều phải được đặt trên nền tảng văn hóa, đạo đức, con người và Nhân dân.

Đối với Tuyên Quang, quan điểm ấy có ý nghĩa rất thiết thực. Phát triển kinh tế là rất quan trọng, nhưng phát triển không thể chỉ được đo bằng những con số tăng trưởng. Một địa phương phát triển bền vững phải là nơi người dân có đời sống vật chất tốt hơn, đời sống tinh thần phong phú hơn, bản sắc văn hóa được gìn giữ tốt hơn, môi trường sống an toàn hơn, cộng đồng đoàn kết hơn, niềm tin xã hội được củng cố hơn.

Tuyên Quang có nguồn vốn văn hóa rất quý: Truyền thống cách mạng, hệ thống di tích lịch sử, văn hóa các dân tộc Tày, Dao, Mông, Cao Lan, Sán Dìu và nhiều cộng đồng khác; lễ hội, dân ca, dân vũ, tri thức dân gian, ẩm thực, nghề thủ công, cảnh quan thiên nhiên, đời sống cộng đồng giàu bản sắc. Những giá trị ấy không chỉ cần được bảo tồn, mà cần được phát huy sáng tạo để trở thành nguồn lực phát triển. Văn hóa có thể làm cho du lịch sâu sắc hơn, nông sản có câu chuyện hơn, làng bản có sức hấp dẫn hơn, thanh niên thêm tự hào hơn, cộng đồng thêm gắn bó hơn.

Tuy nhiên, bảo tồn văn hóa không có nghĩa là giữ nguyên mọi thứ trong trạng thái tĩnh. Bảo tồn đúng là làm cho di sản sống trong đời sống hôm nay. Một làn điệu Then, một lễ hội truyền thống, một nếp nhà sàn, một nghề thủ công, một món ăn dân tộc, một câu chuyện lịch sử ở Tân Trào nếu được kể bằng ngôn ngữ hiện đại, bằng du lịch trải nghiệm, bằng công nghệ số, bằng sản phẩm sáng tạo, bằng giáo dục học đường, sẽ có sức sống mới, đến được với người trẻ và bạn bè bốn phương.

Văn hóa cũng phải soi đường cho cách chúng ta phát triển kinh tế. Doanh nghiệp, doanh nhân ở địa phương không chỉ tạo việc làm, của cải, sản phẩm, dịch vụ, mà còn góp phần xây dựng văn hóa kinh doanh, trách nhiệm xã hội, sự tử tế với người lao động và cộng đồng. Làm kinh tế theo tinh thần Hồ Chí Minh không thể chỉ vì lợi nhuận đơn thuần, mà phải gắn với phụng sự Tổ quốc, phục vụ Nhân dân, nâng cao đời sống người dân và đóng góp cho quê hương.

Học Bác bằng hành động cụ thể, xây dựng Tuyên Quang giàu đẹp, nghĩa tình

Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh hôm nay cần được thể hiện bằng những việc làm cụ thể, thiết thực, tránh hình thức. Với Tuyên Quang, điều đó trước hết là xây dựng đội ngũ cán bộ gần dân, hiểu dân, trọng dân, có trách nhiệm với dân. Một cán bộ học Bác là cán bộ biết lắng nghe dân, không vô cảm trước khó khăn của dân, không né tránh việc khó, không đùn đẩy trách nhiệm, không làm chậm trễ những việc chính đáng của người dân và doanh nghiệp.

Cải cách hành chính, chuyển đổi số, tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực quản trị phải hướng đến mục tiêu cuối cùng là phục vụ Nhân dân tốt hơn. Người dân ở vùng cao, vùng sâu, đồng bào dân tộc thiểu số, người lao động, người yếu thế phải được tiếp cận chính sách thuận lợi hơn, được hỗ trợ tốt hơn, được thụ hưởng thành quả phát triển công bằng hơn. Nếu một thủ tục được rút ngắn, một con đường được mở rộng, một trường học được nâng cấp, một trạm y tế được chăm lo, một sản phẩm địa phương được hỗ trợ tiêu thụ, một bản làng được phát triển du lịch cộng đồng bền vững, thì đó chính là học Bác bằng hành động.

Học Bác cũng là chăm lo xây dựng con người Tuyên Quang trong thời kỳ mới: Yêu nước, đoàn kết, nghĩa tình, trung thực, sáng tạo, có khát vọng vươn lên. Thế hệ trẻ cần được giáo dục không chỉ bằng sách vở, mà bằng chính lịch sử quê hương mình. Mỗi chuyến về Tân Trào, mỗi câu chuyện về Bác, mỗi bài học về truyền thống cách mạng phải giúp các em hiểu rằng quê hương mình từng là nơi cả nước gửi gắm niềm tin, và hôm nay mình có trách nhiệm làm cho quê hương ấy phát triển xứng đáng hơn.

Trong kỷ nguyên số, học Bác còn là biết sử dụng công nghệ để lan tỏa điều tốt đẹp. Tuyên Quang có thể kể câu chuyện của mình rộng hơn bằng các nền tảng số: Câu chuyện về Thủ đô Kháng chiến, về Tân Trào, về văn hóa các dân tộc, về du lịch sinh thái, về con người mến khách, về sản phẩm địa phương, về khát vọng đổi mới. Nhưng không gian số cũng đòi hỏi bản lĩnh văn hóa. Mỗi người dân, nhất là người trẻ, cần biết chọn lọc thông tin, ứng xử văn minh, bảo vệ cái đúng, lan tỏa cái đẹp, không để những nội dung độc hại làm phai nhạt bản sắc và niềm tin.

Cả cuộc đời Chủ tịch Hồ Chí Minh là một cuộc đời vì dân, vì nước. Người để lại cho chúng ta không chỉ độc lập, tự do, mà còn một hệ giá trị để sống, để làm việc, để xây dựng đất nước. Với Tuyên Quang, vùng đất đã từng gắn bó máu thịt với Bác và cách mạng, trách nhiệm ấy càng thiêng liêng hơn. Kỷ niệm ngày sinh của Người, điều ý nghĩa nhất không chỉ là dâng lên Bác những lời tri ân, mà là biến tình cảm ấy thành hành động: mỗi cán bộ tận tụy hơn, mỗi người dân trách nhiệm hơn, mỗi doanh nghiệp sáng tạo hơn, mỗi cộng đồng đoàn kết hơn, mỗi người trẻ khát vọng hơn.

Từ ánh sáng Hồ Chí Minh, Tuyên Quang có thêm niềm tin để phát huy truyền thống cách mạng, gìn giữ bản sắc văn hóa, khơi dậy ý chí tự lực tự cường, xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh, nghĩa tình. Và cũng từ ánh sáng ấy, mỗi chúng ta hiểu rằng phát triển không chỉ là đi nhanh hơn, mà còn là đi đúng hơn; không chỉ là giàu lên, mà còn là sống nhân văn hơn; không chỉ là tự hào về quá khứ, mà còn là làm cho tương lai xứng đáng với quá khứ vẻ vang của quê hương cách mạng.

PGS.TS Bùi Hoài Sơn