Thủ lĩnh trẻ thay đổi nếp nghĩ ở Hồng Ngài B

Trưởng thôn Mua Mí Chá vận động nhân dân xóa bỏ hủ tục.

Nằm cách trung tâm xã không xa nhưng đường về Hồng Ngài B hôm nay đã không còn những ổ voi, ổ gà cản lối. Thôn Hồng Ngài B có 108 hộ dân với 620 nhân khẩu, 100% là đồng bào dân tộc Mông. Do tập quán canh tác lạc hậu và địa hình chia cắt, tỷ lệ hộ nghèo ở đây hiện vẫn còn chiếm tới 50%. Đây vừa là trăn trở lớn của chính quyền xã, vừa là bài toán đặt lên vai cấp ủy thôn, đặc biệt là người đứng đầu.

Tiếp chúng tôi trong ngôi nhà xây vững chãi, Trưởng thôn Mua Mí Chá nở nụ cười hiền hậu. Sinh năm 1996, sau khi tốt nghiệp THPT, vì hoàn cảnh gia đình, Chá không học lên cao mà ở lại quê hương làm nghề phụ xây giúp gia đình kiếm thêm thu nhập. Quá trình lao động, bươn chải giúp chàng trai trẻ tích lũy được nhiều vốn sống, sự chín chắn và thấu hiểu sâu sắc cái nghèo, cái khó của bà con mình.

Năm 2019, ghi nhận sự nhiệt huyết và uy tín của Chá, cấp ủy địa phương đã tín nhiệm giao cho anh nhiệm vụ thôn đội trưởng, đồng thời đảm nhiệm vai trò Bí thư Chi đoàn thôn. Năm 2020, Chá đã được bầu làm Trưởng thôn kiêm Bí thư Chi đoàn cho đến nay.

Nhận nhiệm vụ khi tuổi đời còn khá trẻ, Chá hiểu rằng muốn bà con nghe và làm theo, bản thân mình và gia đình phải là những người đi đầu. Để thực hiện chương trình bê tông hóa đường giao thông nông thôn, Chá đã cùng Ban công tác Mặt trận thôn “đi từng ngõ, gõ từng nhà” để thông tư tưởng cho bà con. Khi chủ trương làm hơn 1 km đường liên thôn và từ 5 km đường vào khu sản xuất được đưa ra họp thôn, không ít hộ dân còn đắn đo vì tiếc đất, tiếc cây.

Để làm gương, gia đình Mua Mí Chá đã chủ động hiến ngay 100 m2 đất thổ cư của gia đình mà không đòi hỏi một đồng tiền đền bù. Khơi thông được nút thắt lòng dân, từ hành động đẹp của trưởng thôn, phong trào hiến đất ở Hồng Ngài B được bà con tích cực hưởng ứng. Kết quả, bà con trong thôn đã tự nguyện hiến hơn 1.000 m2 đất, đóng góp hàng trăm ngày công lao động để san gạt, đổ bê tông cứng hóa các tuyến đường. Giờ đây, xe máy, xe tải chở nông sản đã có thể bon bon vào tận khu sản xuất, mở ra cơ hội giao thương thuận lợi cho người dân.

Không dừng lại ở đó, năm 2024, khi có chủ trương xây dựng Nhà văn hóa thôn, Chá lại tiếp tục "ăn cơm nhà, vác tù và". Anh vận động mỗi hộ gia đình đóng góp hơn 27 triệu và huy động được hơn 100 ngày công lao động để san nền, đổ móng.

Anh Mua Mí Chá, Trưởng thôn kiêm Bí thư Chi đoàn thôn Hồng Ngài B.

Cái khó nhất ở các bản vùng cao không phải là thiếu tiền, thiếu gạo, mà là những hủ tục lạc hậu đã ăn sâu bám rễ qua nhiều thế hệ. Hồng Ngài B cũng không ngoại lệ. Nhận thức rõ điều này, Chá đã quyết tâm phải thực hiện bằng được việc cưới, việc tang theo đời sống văn hóa mới.

Chá kể: Trước đây, tang ma trong thôn kéo dài 8 - 9 ngày, mổ 3 - 4 con bò, người chết không cho vào áo quan, gây ô nhiễm. Để thay đổi được nhận thức bà con, có những đám tang, anh phải đến ngồi lỳ từ sáng đến đêm, cùng các già làng, trưởng họ phân tích điều hơn lẽ thiệt: “Để người chết lâu trong nhà là không thương người ta, lại làm khổ người sống vì nợ nần tiền mua trâu, mua bò”. Mưa dầm thấm lâu, từ chỗ phản đối, bà con đã dần thay đổi nhận thức. Nay đám chỉ kéo dài 2 - 3 ngày, không còn tình trạng giết mổ trâu, bò tràn lan gây lãng phí.

Bên cạnh đó, việc vận động nhân dân di dời chuồng trại gia súc ra xa nhà ở, giữ gìn vệ sinh môi trường cũng được anh triển khai quyết liệt. Những thói quen thả rông gia súc dần được thay thế bằng phương thức nuôi nhốt khoa học. Đặc biệt, nhờ sự sâu sát của Trưởng thôn Chá, tỷ lệ trẻ em Hồng Ngài B đến trường đạt trên 90%, nạn tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống từng là nỗi nhức nhối nay đã giảm đáng kể.

Anh Mua Mí Chá chăm sóc đàn lợn của gia đình.

Không chỉ giỏi việc nước, Chá còn là một tấm gương điển hình về phát triển kinh tế, xóa nghèo tại địa phương. Tận dụng lợi thế đất đai, Chá quy hoạch khu vực chuồng trại kiên cố để chăn nuôi lợn thương phẩm và lợn sinh sản. Với quy mô duy trì đều đặn mỗi năm 2 lứa, trong chuồng nhà anh luôn có từ 30 đến 40 con lợn. Để chủ động nguồn thức ăn và giảm chi phí đầu vào, gia đình anh đã thâm canh 0,2 ha đất trồng ngô hạt. Mô hình này mang lại nguồn thu nhập ổn định từ 70 đến 80 triệu đồng mỗi năm sau khi trừ chi phí.

Đồng chí Cự Minh Long, Chủ tịch UBND xã Thắng Mố khẳng định: Đồng chí Mua Mí Chá là một cán bộ đảng viên trẻ, nhiệt huyết và có uy tín lớn trong đồng bào. Những đóng góp của đồng chí đã góp phần thay đổi diện mạo nông thôn, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân thôn Hồng Ngài B.

Chia tay Hồng Ngài B khi hoàng hôn buông xuống, tiếng loa phát thanh của thôn vang vọng khắp sườn đồi, tin tưởng rằng, với sự chèo lái của người thủ lĩnh trẻ Mua Mí Chá, bản Mông này sẽ ngày càng đổi mới, no ấm và bình yên hơn.

Ghi chép: Lý Thu