Thị trường hàng hóa Việt Nam chuyển mình sau 16 năm

Hoạt động giao dịch hàng hóa sau 16 năm thành lập MXV ngày càng hiện đại, chuyên nghiệp. Ảnh: Đình Hiếu

Quy mô thị trường bứt phá

Ngày 1-9-2010, Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV) chính thức được thành lập, khởi đầu với các mặt hàng cà phê, cao su và thép. Từ một thị trường còn mới mẻ, khái niệm “giao dịch hàng hóa phái sinh” còn chưa nhiều người biết đến cùng những yêu cầu lớn về pháp lý và công nghệ, sau 16 năm, MXV đã từng bước hình thành hệ thống giao dịch, thanh toán, giám sát điện tử và kết nối với các thị trường hàng hóa quốc tế.

Quá trình phát triển cũng ghi dấu bằng việc MXV mở rộng quy mô sản phẩm và kết nối với nhiều sở giao dịch hàng hóa lớn như CME Group, ICE, LME, SGX, OSE, BMD... Đây là nền tảng để thị trường hàng hóa Việt Nam từng bước tiếp cận phương thức giao dịch hiện đại, minh bạch và tiệm cận thông lệ quốc tế. Thị trường giao dịch hàng hóa Việt Nam hôm nay đã từng bước khẳng định vị thế trong bức tranh tài chính khu vực và quốc tế, thu hút đông đảo sự quan tâm của thị trường giao dịch trong nước và là điểm đến tin cậy của các đối tác tổ chức lớn trong nước và quốc tế.

MXV và Sở Giao dịch Hàng hóa Chicago (CME Group) phối hợp tổ chức Hội thảo quốc tế. Ảnh: Đình Hiếu

Năm 2026 là dấu mốc quan trọng khi 8 tháng qua, khối lượng giao dịch trên MXV tăng 80% so với cùng kỳ năm trước. Giá trị giao dịch bình quân đạt hơn 9.000 tỷ đồng mỗi ngày, tăng 20% so với mức khoảng 7.500 tỷ đồng/ngày của năm 2025. Đáng chú ý, thị trường ghi nhận phiên giao dịch có tổng giá trị cao nhất trong lịch sở hoạt động của MXV lên tới 35.960 tỷ đồng.

Sức hút của thị trường cũng thể hiện qua tốc độ gia tăng số lượng tài khoản. Trong 7 tháng đầu năm 2026, số tài khoản mở mới tăng 390% so với cùng kỳ, đưa tổng số tài khoản trên toàn thị trường lên khoảng 50.800.

Cùng với quy mô, MXV tập trung nâng cao chất lượng hạ tầng và quản trị. Chương trình chuyển đổi số năm 2026 yêu cầu mỗi thành viên kinh doanh xây dựng hệ thống giao dịch riêng. MXV đồng thời được cấp chứng nhận ISO/IEC 27001:2022 về hệ thống quản lý an toàn thông tin.

Ông Đặng Việt Hưng - Tổng Giám đốc MXV cho biết: “Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ trên thị trường tài chính, việc xây dựng hệ thống quản lý an toàn thông tin theo tiêu chuẩn quốc tế sẽ là nền tảng để MXV tiếp tục nâng cao tính minh bạch, độ tin cậy và khả năng kết nối với thị trường quốc tế”.

Đến nay, MXV có 33 thành viên, cùng hệ thống chi nhánh, văn phòng tại nhiều tỉnh, thành phố. Cạnh tranh trên thị trường cũng đang chuyển dần từ yếu tố thị phần sang năng lực công nghệ, chất lượng tư vấn, dịch vụ khách hàng, mạng lưới và nguồn nhân lực...

Đây là một trong những thay đổi đáng chú ý của thị trường sau 16 năm. Trong 8 tháng của năm 2026, số lượng môi giới tham gia các chương trình đào tạo của MXV tăng 16 lần so với cùng kỳ, với hơn 1.500 môi giới được đào tạo. MXV đặt mục tiêu đến cuối năm 2026, gần 100% nhân sự tại các thành viên kinh doanh đáp ứng tiêu chuẩn nghiệp vụ.

Song song với đào tạo nội bộ, MXV phối hợp với các trường đại học, học viện kinh tế tổ chức hội thảo, tọa đàm khoa học và đào tạo về giao dịch hàng hóa, qua đó từng bước mở rộng nguồn nhân lực cho lĩnh vực này.

Mở rộng dư địa, hướng tới thị trường hiện đại

Cùng với việc củng cố nền tảng, MXV đang đứng trước dư địa phát triển mới từ quá trình hoàn thiện hành lang pháp lý và hội nhập sâu hơn với thị trường quốc tế.

Trong quá trình hoạt động, MXV đã tham gia đóng góp vào việc xây dựng các luật, nghị định liên quan đến giao dịch qua Sở Giao dịch hàng hóa. Đáng chú ý, Nghị định 302/2026/NĐ-CP được ban hành ngày 1-8-2026, thay thế Nghị định 158/2006/NĐ-CP và Nghị định 51/2018/NĐ-CP, quy định chi tiết về giao dịch qua Sở Giao dịch hàng hóa.

MXV sẽ tăng số mặt hàng giao dịch trên sàn nhằm đáp ứng yêu cầu của thị trường. Ảnh: Đình Hiếu

Theo Điều 25 của Nghị định 302, “Mọi cá nhân, thương nhân được tham gia giao dịch qua Sở giao dịch hàng hóa”, đi kèm các điều kiện và cơ chế quản lý. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để các chủ thể tham gia thị trường an tâm hoạt động giao dịch, phát triển thị trường theo hướng minh bạch, có tổ chức và được quản lý chặt chẽ.

Hơn thế, Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh đang được hoàn thiện và dự kiến trình Quốc hội khóa XVI xem xét, thông qua trong năm nay. Sự ra đời của luật sẽ tạo nền tảng cho một thị trường hàng hóa hiện đại, nâng sức chống chịu của doanh nghiệp và tăng vị thế hàng hóa Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Trong thời gian tới, MXV định hướng duy trì các sản phẩm truyền thống, đồng thời phát triển thêm những sản phẩm mới, đặc biệt là các mặt hàng có thế mạnh của Việt Nam. Mục tiêu không chỉ mở rộng hoạt động giao dịch mà còn hỗ trợ doanh nghiệp trong nước chủ động giao dịch, quản trị rủi ro và phòng ngừa biến động giá.

Cùng với đó, việc tăng cường hợp tác quốc tế tiếp tục là một hướng đi quan trọng. MXV đã xây dựng quan hệ với nhiều sở giao dịch hàng hóa lớn trên thế giới, trong các lĩnh vực sản phẩm, cơ hội giao dịch, dữ liệu thị trường, quản trị và phát triển nguồn nhân lực. Đây là cơ sở để thị trường hàng hóa Việt Nam kết nối sâu hơn với chuỗi cung ứng toàn cầu.

Vai trò của thị trường hàng hóa cũng được đặt trong bối cảnh Việt Nam định hướng xây dựng các trung tâm tài chính quốc tế và khu vực tại thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng, trong đó giao dịch hàng hóa được xác định là một trong ba trụ cột quan trọng.

Từ nền tảng đã xây dựng, mục tiêu dài hạn của thị trường hàng hóa Việt Nam là tiếp tục hoàn thiện hạ tầng thị trường theo hướng hiện đại, minh bạch và chuẩn hóa; nâng cao năng lực quản trị rủi ro, tăng sức cạnh tranh và khả năng hội nhập quốc tế. Xa hơn, MXV hướng tới xây dựng một hạ tầng thị trường có vai trò quan trọng, bảo đảm tính ổn định của thị trường và nâng cao năng lực quản trị rủi ro giá cho doanh nghiệp.

Sau 16 năm, sự lớn mạnh của thị trường hàng hóa nguyên liệu Việt Nam không chỉ được đo bằng tốc độ tăng trưởng giao dịch hay số lượng thành viên, mà còn ở quá trình hình thành một thị trường ngày càng chuyên nghiệp, chuẩn hóa và gắn kết với thị trường hàng hóa thế giới. Đây sẽ là nền tảng để thị trường hàng hóa tiếp tục bước vào giai đoạn phát triển mới, đồng hành cùng doanh nghiệp và góp phần kết nối hàng hóa Việt Nam với chuỗi cung ứng toàn cầu.