Hành quân theo bước chân anh

Mỗi mùa Hành quân theo bước chân anh thu hút hàng trăm du khách trong và ngoài tỉnh tham gia.

Ông Lại Quốc Tĩnh, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch tỉnh cho biết: “Khước từ sự nhàn hạ của những chuyến xe cơ giới, chúng tôi chọn cách hành quân bộ. Bởi chỉ khi khoác lên mình màu xanh áo lính, tự đổ mồ hôi trên chính những cung đường đèo dốc mà cha anh từng băng qua, du khách, đặc biệt là thế hệ trẻ mới thực sự hóa thân thành người chiến sĩ mặt trận Vị Xuyên năm xưa. Sự cọ xát thực tế ấy là con đường ngắn nhất để du khách chạm vào và thấm thía trọn vẹn sự gian lao, vất vả cùng những hy sinh tột cùng của thế hệ đi trước”.

Thử thách thực sự mở ra với chặng hành quân lên đến 12 km, vắt qua những vách đá cheo leo và đường mòn dốc ngược. Đây là một trải nghiệm trekking thực thụ, đòi hỏi sức bền thể lực và một ý chí kiên định. Nổi bật giữa đội hình bám núi ấy là chị Nguyễn Thị Bích Vân, nữ du khách đến từ thành phố biển Hải Phòng. 12 km xuyên rừng không phải là một bài toán dễ dàng, nhất là khi địa hình liên tục thay đổi với những con dốc trơn trượt, dốc đá nối nhau liên tiếp. Có lúc bước chân chùng xuống vì mỏi, mồ hôi thấm ướt lưng áo, nhưng chị vẫn đều nhịp, không bỏ cuộc. Chị Vân bộc bạch: “Với tôi, đây là một thử thách của chính mình. Mỗi bước chân vượt dốc là một lần chiến thắng sự giới hạn, mỗi nhịp thở gấp gáp lại như hòa cùng nhịp hành quân năm xưa - thiêng liêng và đầy cảm xúc”.

Men theo triền núi, cung đường hành quân bất chợt hóa thành một “lớp học lịch sử thực chứng” vô giá. Không có bục giảng hay những trang giáo án khô khan, bài học ở đây được cất lên từ chất giọng trầm khàn của chính nhân chứng sống - những cựu chiến binh năm xưa từng gửi lại một phần máu xương nơi tuyến lửa. Dừng chân dưới mỏm đá xám phủ màu thời gian, Đại úy Hoàng Thế Cương, nguyên Phó Ban tác chiến Sư đoàn 356, bất giác lặng đi hồi lâu. Đưa ánh mắt về phía dãy núi mờ sương, ông rưng rưng kể lại: “Chính tại tọa độ này, đồng chí Nguyễn Viết Ninh dù mang trên mình nhiều vết thương, nhưng vẫn kiên quyết không lùi bước. Trong trận bảo vệ cao điểm 685, anh đã anh dũng hy sinh mà tay vẫn ôm ghì khẩu súng khắc dòng chữ: “Sống bám đá đánh giặc, chết hóa đá bất tử”. Lời thề tạc vào đá núi ấy nhanh chóng lan truyền, trở thành thứ “vũ khí tinh thần”, tiếp sức cho bao thế hệ người lính Vị Xuyên quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”.

Chính quá khứ bi tráng ấy đã trở thành một điểm chạm cảm xúc, nơi người trẻ lắng lại và hiểu rằng có những giá trị chỉ có thể cảm nhận bằng chính bước chân của mình. Đoàn viên Nguyễn Văn Thành (Hà Nội) nghẹn ngào: “Có đi bộ lên tận đây, nếm trải sự khắc nghiệt của địa hình, tôi mới thực sự thấm thía sức mạnh phi thường của thế hệ đi trước. 10 năm ròng rã bám trụ giữa lằn ranh sinh tử, các anh đã lấy máu xương mình để hóa thành lũy thép, giữ trọn từng tấc đất thiêng liêng nơi biên cương Tổ quốc”.

Các chương trình văn nghệ với chủ đề Tiếng hát át tiếng bom tái hiện khí thế hào hùng, thắp lên ký ức một thời lửa đạn không thể nào quên.

Sau 4 mùa, “Hành quân theo bước chân anh” ngày càng mở rộng quy mô, vận hành chuyên nghiệp hơn. Nhưng điều đọng lại sâu nhất chính là giá trị nhân văn lan tỏa. Không chỉ thu hút du khách trong nước, hành trình còn nhận được sự quan tâm của du khách quốc tế - dù hiện tại họ chưa thể trực tiếp tham gia do các quy định nghiêm ngặt về an ninh khu vực biên giới. Nhưng điều đó một lần nữa khẳng định sức hút của mô hình khác biệt: Du lịch của lòng biết ơn gắn với trải nghiệm thể thao dã chiến.

Ông Lại Quốc Tĩnh chia sẻ: “Mục tiêu cốt lõi của chương trình vẫn là giáo dục truyền thống, tri ân những người đã chiến đấu suốt 10 năm gian khổ để bảo vệ biên giới phía Bắc tại mặt trận Vị Xuyên (giai đoạn 1979 - 1989), với tinh thần “Một tấc không đi, một ly không rời”. Nhưng chính nền tảng ấy lại mở ra hướng đi mới cho du lịch gắn với lịch sử, ký ức và trách nhiệm công dân. Điểm đặc biệt của chương trình nằm ở tính chân thực. Người tham gia không “cưỡi ngựa xem hoa”, mà ăn bữa cơm dã chiến, hành quân theo đội hình, sinh hoạt trong kỷ luật như một người lính thực thụ”.

Chính sự khác biệt này đã tạo nên sức hút cho chương trình. Có những cựu chiến binh như ông Phạm Ngọc An tham gia trọn vẹn cả 4 mùa hành quân để sống lại ký ức cùng đồng đội. Có những du khách như anh Phan Đình Long (Hà Nội) hai lần trở lại chỉ để tiếp tục hành trình chưa dứt: “Đây không phải chuyến đi để giải trí, mà là cuộc hành quân đối diện với lịch sử. Khi tận mắt chứng kiến chiến trường xưa, tôi hiểu rằng bình yên hôm nay đều được đánh đổi bằng những hy sinh không thể đo đếm”.

Trên hành trình ấy, chương trình văn nghệ “Tiếng hát át tiếng bom” trở thành điểm nhấn giàu cảm xúc. Không sân khấu, không ánh đèn, giữa núi rừng biên cương, tiếng hát cất lên mộc mạc mà lay động với những giai điệu quen thuộc: “Đường ra trận mùa này đẹp lắm…” hay “Cuộc đời vẫn đẹp sao/Tình yêu vẫn đẹp sao/ Dù đạn bom man rợ thét gào/ Dù thân thể thiên nhiên mang đầy thương tích…”. Tiếng hát không chỉ biến cung đường dốc nhọc nhằn thành một khúc quân hành lãng mạn, mà còn nối liền quá khứ với hiện tại, để thế hệ hôm nay chạm vào tinh thần bất khuất của một thời lửa đạn.

Chị Bùi Diệu Thúy, thôn Sơn Hà, xã Ngọc Đường chia sẻ: “Một trong những ấn tượng sâu sắc của tôi về hành trình chính là việc khéo léo gắn kết những cựu chiến binh và thế hệ thanh niên trong cùng một đội hình hành quân. Điều đó đã tạo ra một cầu nối thế hệ tuyệt vời. Ký ức được trao truyền từ những mái đầu bạc sang những mái đầu xanh không phải để nuôi dưỡng hận thù, mà để nuôi dưỡng lòng yêu nước, niềm tự hào, tự tôn dân tộc”.

“Hành quân theo bước chân anh” khép lại khi bóng chiều dần buông, ráng đỏ nhuộm lấp lánh trên đỉnh núi mờ xa. Những bộ quân phục đẫm mồ hôi được cởi ra, nhưng có một thứ cảm xúc vô hình đã cắm rễ thật sâu vào tâm trí. Có người lưu luyến ngoái nhìn con đường vừa đi qua, như muốn giữ lại một điều gì đó chưa kịp gọi tên. Bởi họ hiểu, đi không chỉ để đến. Đi là để nhớ, để biết ơn và để thấy mình phải sống sao cho xứng đáng hơn với những người đã “hóa đá bất tử” giữa mây ngàn biên viễn.

Thu Phương