Thí điểm chế định luật sư công: Cần chính sách đủ mạnh để thu hút người có năng lực

Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ nhất, chiều 22/4, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về thí điểm thực hiện chế định luật sư công.

Một trong những nội dung được các đại biểu quan tâm tại phiên thảo luận là chế độ, chính sách đối với luật sư công quy định tại Điều 10 của dự thảo Nghị quyết.

Bổ sung cơ chế bồi dưỡng linh hoạt, cho phép áp dụng mức cao hơn trong các trường hợp đặc biệt

Góp ý kiến về nội dung này, đại biểu Thạch Phước Bình (Đoàn Vĩnh Long) đánh giá cao việc dự thảo đã thiết kế cơ chế thu nhập kép kết hợp giữa lương và các khoản hỗ trợ, tạo động lực thu hút nhân lực chất lượng cao.

Tuy nhiên, theo đại biểu, mức bồi dưỡng như dự thảo, tức là 0,5 lần mức lương cơ sở cho một buổi làm việc, có thể chưa tương xứng với các vụ việc đặc biệt phức tạp, nhất là các tranh chấp quốc tế có giá trị lớn và yêu cầu chuyên môn cao.

Vì vậy, đại biểu đề nghị bổ sung cơ chế bồi dưỡng linh hoạt, cho phép áp dụng mức cao hơn trong các trường hợp đặc biệt theo quy định của Chính phủ.

Đại biểu Thạch Phước Bình tham gia ý kiến thảo luận. (Ảnh: DUY LINH)

Bên cạnh đó, đại biểu Thạch Phước Bình cho rằng, dự thảo Nghị quyết hiện chưa đề cập đến cơ chế khen thưởng tương xứng, trong khi đó những vụ việc kết quả xử lý có thể mang lại lợi ích rất lớn cho Nhà nước.

Đại biểu đề nghị cần bổ sung quy định về khen thưởng đột xuất đối với luật sư công có thành tích xuất sắc, vừa để ghi nhận, vừa tạo động lực làm việc cho họ.

Đối với nguồn kinh phí thực hiện, cần quy định rõ được bố trí từ ngân sách chi thường xuyên của cơ quan sử dụng luật sư. Việc làm rõ nguồn kinh phí sẽ giúp các cơ quan chủ động triển khai ngay khi nghị quyết có hiệu lực, tránh tình trạng lúng túng trong thực hiện.

Có chung quan điểm, đại biểu Nguyễn Công Hoàng (Đoàn Thái Nguyên) nhận định, chế độ, chính sách đối với luật sư công nếu quy định cứng thì rất khó có thể thực hiện được. “Chúng ta nên quy định mức trần chi trả, đối với một số trường hợp đặc biệt thì có thể áp dụng mức cao hơn trong việc chi trả này”, đại biểu đề xuất.

Giao Chính phủ quy định khung bồi dưỡng theo nhóm vụ việc

Đồng tình phải có chính sách đủ mạnh để thu hút và giữ chân người có năng lực, tuy nhiên, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Đoàn TP Hải Phòng) cho rằng, khoản 2 Điều 10 quy định bồi dưỡng vụ việc tính theo “1 buổi làm việc” bằng 0,5 lần mức lương cơ sở còn mang tính chất cơ học.

“Một vụ việc pháp lý không giống nhau về mức độ phức tạp, sức ép, trách nhiệm và giá trị bảo vệ lợi ích Nhà nước. Nếu chỉ tính theo buổi làm việc thì rất dễ bình quân hóa, khó phản ánh đúng tính chất của từng vụ việc”, đại biểu nêu quan điểm.

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga phát biểu ý kiến. (Ảnh: DUY LINH)

Do đó, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga đề nghị giao Chính phủ quy định khung bồi dưỡng theo nhóm vụ việc có tiêu chí xác nhận rõ ràng, có trần chi trả và cơ chế kiểm soát để vừa bảo đảm thu hút, vừa bảo đảm chặt chẽ về nguồn chi ngân sách.

Liên quan quy định luật sư công được hưởng chế độ hỗ trợ hằng tháng và bồi dưỡng theo vụ việc, đại biểu Nguyễn Thị Hồng Hạnh (Đoàn TP Hồ Chí Minh) nhấn mạnh, nguồn của luật sư công phần lớn là từ cán bộ công chức, viên chức và số lượng vụ việc có tính chất pháp lý phát sinh ở mỗi cơ quan đơn vị không giống nhau.

“Việc cử tham gia các vụ việc ở các cơ quan đơn vị khác còn phụ thuộc vào chuyên môn và sở trường của luật sư công nên có thể có tình trạng trong tháng luật sư công không nhận vụ việc nào, nghĩa là không thực hiện nhiệm vụ luật sư công nhưng lại được hưởng chế độ hỗ trợ hằng tháng. Trong khi, nguyên tắc hưởng chế độ hỗ trợ hằng tháng theo Nghị quyết 197 của Quốc hội là thực hiện nhiệm vụ trực tiếp và thường xuyên”, đại biểu phân tích.

Do đó, đại biểu đề nghị cân nhắc khi ban hành Nghị định của Chính phủ về nội dung này cần bổ sung thêm những điều kiện được hưởng (như trong tháng phải có phát sinh vụ việc có tính chất pháp lý) hoặc bổ sung các điều kiện không được hưởng chế độ hỗ trợ hằng tháng như: đang trong thời gian nghỉ không hưởng lương, điều trị ốm đau dài ngày, nghỉ thai sản hoặc là không có phát sinh vụ việc. Quy định như vậy để việc hưởng chính sách bảo đảm sự công bằng và phù hợp.

Ở chiều ngược lại, theo đại biểu, có thể có trường hợp luật sư công đảm nhận các vụ việc pháp lý rất phức tạp, phải đầu tư nhiều thời gian, công sức, kể cả thời gian làm thêm giờ thì mức 0,5 lần mức lương cơ sở cho một buổi làm việc là rất thấp.

Vì vậy, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo cân nhắc bổ sung quy định theo hướng giao cho Hội đồng nhân dân cấp tỉnh tùy vào khả năng cân đối ngân sách địa phương và việc xác định tính chất phức tạp và pháp lý của từng vụ việc để có thể ban hành chính sách hỗ trợ thêm cho phù hợp.

Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng phát biểu giải trình, làm rõ ý kiến đại biểu Quốc hội. (Ảnh: DUY LINH)

Phát biểu giải trình, làm rõ ý kiến của đại biểu Quốc hội, Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, dự thảo Nghị quyết thí điểm thực hiện luật sư công là vấn đề mới, chưa có tiền lệ và có tính chất phức tạp.

Cơ quan soạn thảo sẽ phối hợp chặt chẽ với Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp để nghiên cứu, tiếp thu đầy đủ các ý kiến xác đáng; đồng thời giải trình các nội dung cần tiếp tục làm rõ nhằm hoàn thiện dự thảo, trình Chính phủ và báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội trước khi trình Quốc hội xem xét, thông qua.

Về chế độ, chính sách với luật sư công, Bộ trưởng Tư pháp nêu rõ, cơ bản các vị đại biểu Quốc hội cũng ủng hộ và thấy rằng với khối lượng công việc này, với tính chất đặc thù của luật sư công cũng cần phải có chế độ, chính sách phù hợp, thỏa đáng để có thể thu hút và giữ chân được lực lượng nhân sự chất lượng cao này.

Riêng đối với chế độ bồi dưỡng theo vụ việc, nhiều ý kiến đại biểu Quốc hội đề nghị nghiên cứu không quy định cứng là 0,5 lần mức lương cơ sở, có thể Nghị quyết quy định một khung làm cơ sở cho Chính phủ quy định chi tiết mức bồi dưỡng này phù hợp với tính chất phức tạp của công việc mà luật sư công được giao.

Cũng có ý kiến đại biểu Quốc hội đề nghị nghiên cứu quy định chế độ khen thưởng gắn với kết quả thực hiện nhiệm vụ xuất sắc của luật sư công. "Đây là những vấn đề chúng tôi cũng sẽ tiếp tục nghiên cứu, vấn đề gì phù hợp chúng tôi sẽ báo cáo lại tại phiên Quốc hội thông qua", Bộ trưởng nêu rõ.