Đồng hành cùng du lịch trải nghiệm

Toàn tỉnh hiện có 457 sản phẩm đạt chứng nhận OCOP, trong đó các HTX là chủ thể của trên 64% sản phẩm. Nhiều HTX đã chuyển sang sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ, xây dựng thương hiệu và đăng ký bảo hộ nhãn hiệu sản phẩm. Để OCOP thực sự có chỗ đứng trên thị trường, nhiều đơn vị đang từng bước đưa sản phẩm ra khỏi kệ hàng, gắn với du lịch trải nghiệm và không gian văn hóa bản địa.

Du khách trải nghiệm vùng nguyên liệu chè của Hợp tác xã Sản xuất dịch vụ nông nghiệp Sử Anh, phường Mỹ Lâm.

Nhiều năm trước, không ít sản phẩm OCOP chủ yếu được tiêu thụ qua hội chợ, gian hàng trưng bày hoặc bán nhỏ lẻ. Dù có chất lượng tốt, mang đậm bản sắc địa phương nhưng sức lan tỏa và giá trị gia tăng chưa cao. Nhận thức được khó khăn này, HTX Chế biến chè Phìn Hồ, thôn Làng Giang, xã Thông Nguyên đã chủ động thay đổi cách tiếp cận thị trường bằng việc đưa sản phẩm OCOP gắn với du lịch trải nghiệm. Thay vì chỉ bán chè thành phẩm, HTX xây dựng các hành trình “Tea tour” để khách hàng trực tiếp đến vùng nguyên liệu, trải nghiệm hái chè, sao chè, thưởng trà và tìm hiểu văn hóa trà Shan tuyết. Qua đó, sản phẩm chè Shan tuyết trở thành một phần của hành trình khám phá vùng đất phía Tây của tỉnh.

Ông Triệu Tạ Hin, đại diện HTX Chế biến chè Phìn Hồ cho biết: “HTX hiện có 5 sản phẩm đạt chứng nhận OCOP từ 3 đến 5 sao. Từ vùng nguyên liệu 140 ha được cấp chứng nhận hữu cơ theo tiêu chuẩn châu Âu và 270 ha đạt tiêu chuẩn hữu cơ Việt Nam, HTX kết hợp đưa du khách đến gần hơn với văn hóa trà Shan tuyết thông qua các tour trải nghiệm vùng chè cổ thụ. Bình quân mỗi tháng HTX đón từ 4 - 5 đoàn khách đến tham quan. Từ khi kết hợp với du lịch, lượng khách biết đến thương hiệu trà của HTX ngày càng nhiều, doanh số bán hàng cũng tăng lên đáng kể”.

Không chỉ giữ nghề truyền thống, thời gian qua HTX Nông nghiệp Đà Vị, xã Hồng Thái cũng đang từng bước đưa sản phẩm OCOP 3 sao trở thành trải nghiệm hấp dẫn đối với du khách khi đến với địa phương. Không ít du khách thích thú khi được trực tiếp tham quan quy trình làm bún, tìm hiểu cách tạo màu hoàn toàn tự nhiên và tự tay trải nghiệm các công đoạn ép bún, phơi bún thủ công.

Lợi thế nằm trong vùng du lịch nổi tiếng giúp sản phẩm bún ngũ sắc Đà Vị có thêm cơ hội tiếp cận du khách thông qua các homestay, điểm check-in và cửa hàng đặc sản địa phương. HTX cũng chủ động liên kết với các điểm du lịch cộng đồng để quảng bá, giới thiệu sản phẩm. Nhiều du khách sau khi trải nghiệm đều lựa chọn mua bún mang về làm quà, góp phần mở rộng thêm thị trường tiêu thụ cho sản phẩm OCOP của HTX.

Không chỉ tạo đầu ra cho sản phẩm OCOP, nhiều địa phương đang đưa văn hóa bản địa trở thành một phần của trải nghiệm du lịch. Khi du khách sống cùng văn hóa địa phương, giá trị của sản phẩm OCOP cũng được nâng lên từ chính những câu chuyện bản địa được gìn giữ và trao truyền.

Homestay Nặm Đíp, xã Lâm Bình do ông Nguyễn Văn Việt làm đại diện là một trong những homestay được công nhận OCOP 3 sao. Không chỉ tạo lợi thế trong quảng bá, xúc tiến du lịch, chứng nhận OCOP còn giúp homestay thu hút nhiều du khách tìm đến không gian văn hóa truyền thống của người Tày. Để tạo dấu ấn riêng, ông Việt đã dành nhiều thời gian sưu tầm, phục dựng các vật dụng sinh hoạt, công cụ lao động truyền thống từng gắn bó với đời sống đồng bào. Từ nếp nhà sàn, không gian sinh hoạt đến những vật dụng trong nhà đều được gìn giữ, bài trí hài hòa, mang đậm nét văn hóa bản địa.

Tại HTX Dệt lanh Cán Tỷ, xã Cán Tỷ do chị Giàng Thị Say làm chủ, những sản phẩm làm từ vải lanh đã trở thành câu chuyện văn hóa để giới thiệu với du khách. Hiện HTX đã có 6 sản phẩm OCOP từ 3 đến 4 sao, với nhiều thiết kế đa dạng như tranh, vỏ gối, ba lô, ví… Mỗi tấm vải lanh, mỗi họa tiết hoa văn đều mang đậm dấu ấn văn hóa của người dân tộc Mông, được gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Trong bối cảnh địa phương phát triển mạnh du lịch cộng đồng, nghề dệt lanh càng có thêm cơ hội để lan tỏa giá trị. Du khách sau khi vượt qua cổng trời Quản Bạ không chỉ chiêm ngưỡng cảnh quan hùng vĩ mà còn được trực tiếp trải nghiệm các công đoạn làm lanh truyền thống như: se sợi, vẽ sáp ong, nhuộm chàm hay dệt vải thủ công. Sự kết hợp giữa nét truyền thống và hơi thở cuộc sống đương đại giúp các sản phẩm lanh trở thành món quà lưu niệm được nhiều du khách trong và ngoài nước yêu thích. Và những sản phẩm OCOP cũng từ đó theo chân du khách vươn xa.

Việc gắn sản phẩm OCOP với du lịch trải nghiệm đang mở ra hướng phát triển tiềm năng cho kinh tế vùng cao. Qua đó, góp phần bảo tồn văn hóa truyền thống, tạo việc làm và thúc đẩy phát triển du lịch cộng đồng theo hướng bền vững hơn.

Bài, ảnh: phạm hoan