Cộng đồng Đông Phi họp khẩn để phối hợp ứng phó dịch Ebola

Ngày 31/5, Tổng Giám đốc Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh châu Phi (ACDC), ông Jean Kaseya cho biết, tính đến ngày 30/5 đã xác nhận 263 ca nhiễm virus Ebola tại CHDC Congo và Uganda. Hơn 1.100 trường hợp nghi nhiễm đang được xác minh và 43 người đã tử vong do chủng Bundibugyo hiếm gặp.

Theo người đứng đầu ACDC, các cơ chế ứng phó khẩn cấp quốc gia cần được kích hoạt nhanh chóng, đồng thời cần có các chính sách đầu tư lâu dài để chuẩn bị ứng phó đại dịch thay vì thực hiện các biện pháp mang tính tạm thời. Ông Kaseya nhấn mạnh sự hỗ trợ của các đối tác quốc tế đóng vai trò quan trọng, song hiệu quả nhất khi được triển khai phù hợp với các chiến lược do các thể chế và chính phủ của các nước châu Phi xây dựng.

Đây là đợt bùng phát dịch Ebola lớn thứ 17 tại CHDC Congo kể từ khi dịch bệnh này được phát hiện cách đây khoảng nửa thế kỷ, đồng thời là một trong những đợt bùng phát nghiêm trọng nhất trong lịch sử quốc gia Trung Phi này.

Các quan chức y tế và nhân viên cứu trợ cho biết tốc độ lây lan của dịch bệnh đang vượt quá khả năng ứng phó hiện tại. Nhiều cơ sở y tế thiếu cả các vật tư cơ bản như khẩu trang bảo hộ do dịch bệnh đã âm thầm lây lan trong nhiều tuần trước khi được phát hiện.

Trong khi đó, tại Brazil, hai bệnh nhân từ các nước châu Phi vừa đến Brazil đã được cách ly sau khi có các triệu chứng liên quan đến virus Ebola, làm dấy lên lo ngại về việc virus này lây lan ra ngoài lục địa châu Phi.

Chính quyền bang Sao Paulo cho biết một người đàn ông 37 tuổi, người gần đây đã đến CHDC Congo, đã có các triệu chứng như sốt, dấu hiệu nghi nhiễm virus Ebola. Người này đã được cách ly tại Viện Bệnh truyền nhiễm Emilio Ribas ở Sao Paulo. Bệnh nhân được chẩn đoán mắc một dạng viêm màng não nặng và các xét nghiệm khác đang được tiến hành để sàng lọc virus Ebola.

Chính quyền bang Sao Paulo cho biết, bất chấp trường hợp nghi nhiễm, "đánh giá kỹ thuật cho thấy nguy cơ bệnh lây lan vào Brazil và Nam Mỹ vẫn rất thấp".

Một người đàn ông khác đã được cách ly ở Rio de Janeiro và có "các triệu chứng do virus như ho, ớn lạnh và tiêu chảy". Người này cũng từng đến Uganda vào ngày 22/5. Theo Tòa thị chính Rio, người đàn ông này đã có kết quả xét nghiệm dương tính với bệnh sốt rét, nhưng "trường hợp này vẫn đang được điều tra".

Trước đó, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cảnh báo phạm vi thực sự của dịch bệnh ở CHDC Congo, được cho là đã lây lan trước khi được phát hiện, có thể rộng hơn nhiều.

Theo kế hoạch, Cộng đồng Đông Phi (EAC) sẽ tổ chức cuộc họp khẩn cấp của các bộ trưởng y tế từ ngày 1-2/6 để phối hợp ứng phó khu vực với dịch Ebola.

Cuộc họp sẽ tập trung vào các chiến lược để ngăn chặn sự bùng phát do chủng Bundibugyo hiếm gặp gây ra, hiện chưa có vaccine hoặc phương pháp điều trị đặc hiệu nào được cấp phép.

EAC cảnh báo dịch bệnh tập trung ở miền Đông CHDC Congo, đặc biệt là tỉnh Ituri, một khu vực có tỷ lệ di chuyển cao, làm dấy lên lo ngại về sự lây lan rộng hơn nữa trong khu vực.

Tổng Thư ký EAC Stephen Mbundi cho biết khối này đang tăng cường sự chuẩn bị thông qua giám sát phối hợp, chẩn đoán trong phòng thí nghiệm, phòng ngừa lây nhiễm và truyền thông rủi ro. Theo ông Mbundi, EAC đang hợp tác chặt chẽ với các quốc gia thành viên, ACDC cũng như và Tổ chức Y tế thế giới (WHO) để ngăn chặn sự lây truyền xuyên biên giới và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Các biện pháp can thiệp chính bao gồm triển khai 9 phòng thí nghiệm di động tại các điểm biên giới chiến lược, kích hoạt một nhóm hơn 180 chuyên gia phản ứng nhanh và triển khai đào tạo chuyên môn cho nhân viên y tế. EAC cũng đang cung cấp thiết bị bảo hộ cá nhân và thúc đẩy các kế hoạch cho một khuôn khổ khu vực để đẩy nhanh quá trình phê duyệt vaccine và chẩn đoán virus Ebola.

EAC kêu gọi các quốc gia thành viên tăng cường giám sát, nâng cao nhận thức cộng đồng và các biện pháp chuẩn bị ứng phó khẩn cấp.