Ngày 4/11/1831, dưới triều vua Minh Mạng, tỉnh Tuyên Quang chính thức được thành lập với tư cách là một đơn vị hành chính cấp tỉnh trực thuộc Trung ương. Đây là bước ngoặt có ý nghĩa lịch sử đặc biệt quan trọng, khẳng định sự phát triển của Tuyên Quang đã sánh ngang với các tỉnh, thành phố trong cả nước, đồng thời, nhân lên vị thế, tầm vóc một vùng đất gốc, cốt lõi của quốc gia, mở ra một thời kỳ phát triển mới của Tuyên Quang, gắn liền với lịch sử đấu tranh dựng nước và giữ nước của dân tộc.
Đường phố Tuyên Quang rực rỡ trong dịp kỷ niệm 180 năm thành lập tỉnh - Ảnh: TQĐT
Từ thời Hùng Vương dựng nước Văn Lang, Tuyên Quang luôn được coi là vùng đất có vị trí chiến lược, “là phên giậu của trung châu, cũng là nơi địa đầu quan yếu của Tổ quốc”. Trong lịch sử, Tuyên Quang được các triều đình phong kiến nhiều lần khẳng định, xác lập là đơn vị hành chính trực thuộc trung ương với các tên gọi khác nhau như châu, trấn, lộ, thừa tuyên, xứ... Nhưng đến năm Tân Mão 1831, niên hiệu Minh Mạng thứ 11, vua Minh Mạng tiến hành cuộc cải cách hành chính Bắc Hà, chia địa hạt 18 tỉnh từ Quảng Trị trở ra, tỉnh Tuyên Quang chính thức được hình thành trong cuộc cải cách hành chính này với một địa giới hành chính rộng lớn, bao gồm cả tỉnh Tuyên Quang, Hà Giang và một số huyện thuộc các tỉnh Cao Bằng, Yên Bái ngày nay, đáp ứng nhu cầu xây dựng và phát triển của nước Đại Nam thời kỳ đó. Kết quả nghiên cứu khoa học của các nhà sử học hàng đầu Việt Nam đã khẳng định: Mùa đông tháng 10 năm Tân Mão, tức ngày 4/11/1831 được coi là thời điểm sớm nhất Tuyên Quang có danh xưng đầy đủ và rõ ràng, được công nhận bởi chính quyền Nhà nước, có bộ máy hành chính cấp tỉnh trực thuộc trung ương, tính đến nay vừa tròn 180 năm. Kết luận này có ý nghĩa vô cùng quan trọng, là cơ sở để Tuyên Quang tổ chức lễ kỷ niệm 180 năm ngày thành lập, khẳng định những đóng góp to lớn của vùng đất này trong suốt chiều dài lịch sử đấu tranh dựng nước và giữ nước của dân tộc, đáp ứng tâm tư, nguyện vọng của nhân dân về cội nguồn hình thành và phát triển của quê hương.
Chương trình văn nghệ "Tuyên Quang - Dấu son trong lòng Tổ quốc"
chào mừng Lễ kỷ niệm 180 năm thành lập tỉnh Tuyên Quang
được tổ chức vào ngày 29/10/2011 tại Trung tâm Hội nghị tỉnh - Ảnh: tuyenquang.gov.vn
Tuyên Quang, vùng đất gốc, cốt lõi, nhân tố hợp thành của Tổ quốc Việt Nam đã, đang và mãi mãi hòa vào dòng chảy lịch sử hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước của dân tộc. Cùng với các tỉnh, thành phố trong cả nước, đặc biệt là 18 tỉnh được xác lập vào thời điểm 4-11-1831, Tuyên Quang đã tưng bừng kỷ niệm 180 năm thành lập tỉnh với nhiều hoạt động thiết thực, tạo nên khí thế thi đua sôi nổi, cổ vũ nhân dân các dân tộc trong tỉnh phát huy truyền thống quê hương cách mạng, tiếp tục đẩy mạnh toàn diện sự nghiệp đổi mới, sớm đưa Tuyên Quang ra khỏi tình trạng kém phát triển, vững bước đi lên trên con đường công nghiệp hóa, hiện đại hóa, vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh, xứng đáng với truyền thống lịch sử, Thủ đô Khu giải phóng, Thủ đô Kháng chiến, dấu son trong lòng Tổ quốc Việt Nam./.
P.v